HPV Nedir?
HPV (Human Papilloma Virus), 200’den fazla farklı tipi bulunan oldukça yaygın bir virüstür.
HPV tiplerinin büyük bölümü herhangi bir sağlık sorununa neden olmadan bağışıklık sistemi tarafından temizlenebilir.
Ancak bazı yüksek riskli HPV tipleri uzun süre devam ettiğinde rahim ağzındaki hücrelerde değişikliklere yol açabilir ve zaman içerisinde kanser öncüsü lezyonların gelişmesine zemin hazırlayabilir.
HPV Aşısı Nasıl Etki Gösterir?
HPV aşısı, bağışıklık sistemini belirli HPV tiplerine karşı antikor oluşturmaya teşvik eder.
Bu sayede kişi virüsle karşılaştığında bağışıklık sistemi daha hızlı yanıt verebilir.
HPV aşısı;
- HPV enfeksiyonunu tedavi etmez.
- Mevcut siğilleri ortadan kaldırmaz.
- Var olan hücresel değişiklikleri düzeltmez.
Temel amacı, gelecekte gelişebilecek HPV enfeksiyonlarına karşı koruma sağlamaktır.
HPV Aşısı Kimlere Yapılabilir?
HPV aşısı için uygunluk; kişinin yaşı, sağlık durumu ve ulusal aşı önerileri doğrultusunda değerlendirilir.
Genel olarak;
- Ergenlik dönemindeki kız ve erkek çocuklarına,
- Genç erişkinlere,
- Daha önce aşılanmamış uygun yaş grubundaki bireylere,
- Bazı durumlarda ileri yaş grubundaki kişilere hekim değerlendirmesi sonrasında
HPV aşısı önerilebilir.
Güncel yaş aralıkları ve doz şeması konusunda sağlık profesyonelinin önerileri dikkate alınmalıdır.
HPV Aşısı Cinsel Yaşam Başlamadan Önce Daha mı Etkilidir?
HPV aşısının, virüsle karşılaşmadan önce uygulanması en yüksek koruyuculuğu sağlamayı hedefler.
Bu nedenle birçok ülkede rutin aşılama programları, cinsel yaşam başlamadan önceki yaş gruplarını hedef alacak şekilde planlanmaktadır.
Ancak bu durum, daha ileri yaşlarda aşının hiç fayda sağlamayacağı anlamına gelmez. Uygunluk bireysel olarak değerlendirilmelidir.
HPV Pozitif Olan Kişiler Aşı Olabilir mi?
Bazı durumlarda HPV pozitif bireylerde de aşılama değerlendirilebilir.
Çünkü kişi bir HPV tipiyle enfekte olmuş olsa bile, aşı kapsamındaki diğer HPV tipleriyle henüz karşılaşmamış olabilir.
Ancak aşı, mevcut HPV enfeksiyonunu tedavi etmez.
Bu nedenle aşılama kararı doktor değerlendirmesi sonrasında verilmelidir.
HPV Aşısı Rahim Ağzı Kanserini Tamamen Önler mi?
HPV aşısı, aşı kapsamındaki yüksek riskli HPV tiplerine karşı önemli koruma sağlamayı amaçlar.
Ancak rahim ağzı kanserine neden olabilecek tüm HPV tiplerini kapsamaz.
Bu nedenle aşı olan bireylerin de yaşlarına ve risk durumlarına uygun olarak düzenli jinekolojik kontrollerini, HPV testlerini ve Pap smear taramalarını aksatmaması önemlidir.
Erkekler de HPV Aşısı Olabilir mi?
Evet.
HPV enfeksiyonu yalnızca kadınları etkilemez.
Erkeklerde de HPV;
- Genital siğiller,
- Penis kanseri,
- Anüs kanseri,
- Ağız ve boğaz bölgesindeki bazı kanserlerle
ilişkili olabilir.
Bu nedenle birçok ülkede erkek çocukları ve genç erkekler için de HPV aşısı önerilmektedir.
HPV Aşısının Yan Etkileri Var mıdır?
HPV aşısı sonrasında bazı kişilerde hafif yan etkiler görülebilir.
Bunlar arasında;
- Enjeksiyon yerinde ağrı,
- Hafif kızarıklık,
- Şişlik,
- Hafif ateş,
- Halsizlik
yer alabilir.
Ciddi yan etkiler nadir görülür. Aşı öncesinde olası riskler ve dikkat edilmesi gereken durumlar sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilir.
HPV Aşısı Sonrasında Smear ve HPV Testlerine Gerek Var mıdır?
Evet.
HPV aşısı yaptırmış olmak, düzenli tarama programlarının yerine geçmez.
Rahim ağzı kanserinin erken dönemde saptanabilmesi için yaşa ve risk grubuna uygun olarak önerilen HPV testi ve Pap smear taramalarının sürdürülmesi önemlidir.
HPV’den Korunmak İçin Başka Neler Yapılabilir?
HPV aşısı korunmada önemli bir yöntem olsa da tek başına yeterli değildir.
Korunmaya katkı sağlayabilecek diğer yaklaşımlar arasında;
- Düzenli jinekolojik kontroller,
- HPV ve Pap smear taramalarının aksatılmaması,
- Güvenli cinsel yaşam konusunda bilinçli olunması,
- Sigara kullanımından kaçınılması
yer alabilir.
HPV aşısı, rahim ağzı kanseri ve HPV ile ilişkili bazı diğer hastalıkların önlenmesine yönelik önemli koruyucu uygulamalardan biridir. Aşı, mevcut HPV enfeksiyonunu tedavi etmez; ancak belirli HPV tiplerine karşı bağışıklık oluşturarak gelecekteki enfeksiyon riskini azaltmayı amaçlar. Aşılama kararı yaş, sağlık durumu ve bireysel özellikler doğrultusunda sağlık profesyoneli ile birlikte değerlendirilmelidir. Aşılanmış bireylerde de düzenli jinekolojik kontroller ve tarama testlerinin sürdürülmesi büyük önem taşır.