HPV Nedir?
HPV (Human Papilloma Virus), deri ve mukozaları etkileyebilen yaygın bir virüs grubudur.
Bazı HPV tipleri genital siğillere neden olurken, bazı tipleri ise rahim ağzındaki hücresel değişikliklerle ilişkilidir.
HPV enfeksiyonlarının önemli bir bölümü herhangi bir belirti vermeden seyreder ve bağışıklık sistemi tarafından zaman içinde temizlenebilir.
Bu nedenle HPV pozitifliği tek başına hastalık veya kanser anlamına gelmez.
Yüksek Riskli HPV Tipleri Nelerdir?
HPV tipleri genel olarak düşük riskli ve yüksek riskli olmak üzere iki grupta değerlendirilir.
Yüksek riskli HPV tipleri arasında;
- HPV 16
- HPV 18
- HPV 31
- HPV 33
- HPV 45
- HPV 52
- HPV 58
gibi tipler yer alır.
Bu tipler arasında özellikle HPV 16 ve HPV 18, rahim ağzı kanseri ile en güçlü ilişkiye sahip tipler olarak kabul edilir.
HPV Tip 16 ve HPV Tip 18 Neden Daha Önemlidir?
Bilimsel çalışmalar, rahim ağzı kanseri tanısı alan hastaların önemli bir bölümünde HPV Tip 16 veya HPV Tip 18 enfeksiyonunun bulunduğunu göstermektedir.
Bu nedenle bu iki tip, diğer yüksek riskli HPV tiplerine göre daha yakından değerlendirilmektedir.
Ancak unutulmamalıdır ki;
HPV 16 veya HPV 18 pozitifliği, kişinin rahim ağzı kanseri olduğu anlamına gelmez.
Bu sonuç yalnızca daha ayrıntılı inceleme gerektirebilecek bir durum olduğunu gösterir.
HPV Tip 16 veya 18 Pozitif Çıkarsa Ne Yapılır?
İzlenecek yol;
- kişinin yaşı,
- Pap smear sonucu,
- önceki tarama öyküsü,
- klinik değerlendirme
gibi birçok faktöre göre belirlenir.
Güncel tarama kılavuzları doğrultusunda uygun görülen hastalarda kolposkopi gibi ileri değerlendirme yöntemleri planlanabilir.
Takip süreci kişiye özeldir.
HPV Tip 16 ve 18 Her Zaman Belirti Verir mi?
Hayır.
HPV Tip 16 ve HPV Tip 18 enfeksiyonları çoğu zaman hiçbir belirti oluşturmaz.
Kişi yıllarca herhangi bir şikâyet yaşamadan HPV taşıyıcısı olabilir.
Bu nedenle düzenli HPV testi ve Pap smear taramaları büyük önem taşır.
HPV Tip 16 ve 18 Nasıl Tespit Edilir?
Bu tipler yalnızca HPV DNA testleri ile belirlenebilir.
Standart jinekolojik muayene sırasında HPV tipi anlaşılamaz.
HPV testi sayesinde;
- yüksek riskli HPV varlığı,
- bazı testlerde ise HPV tipi (genotiplendirme)
belirlenebilir.
Bu bilgiler takip planının oluşturulmasına katkı sağlar.
HPV Tip 16 veya 18 Pozitif Olan Herkese Kolposkopi Yapılır mı?
Kolposkopi kararı, güncel tarama kılavuzları doğrultusunda verilir.
Birçok durumda HPV Tip 16 veya HPV Tip 18 saptanan kişilerde kolposkopik değerlendirme önerilebilir.
Kolposkopi sırasında rahim ağzı büyütülerek ayrıntılı şekilde incelenir.
Gerekli görülürse biyopsi alınabilir.
Her hastanın değerlendirme süreci bireysel olarak planlanır.
Kolposkopide Her Zaman Biyopsi Alınır mı?
Hayır.
Kolposkopi sırasında rahim ağzında şüpheli alan görülmezse biyopsi alınmayabilir.
Şüpheli alan saptanması durumunda küçük doku örnekleri alınarak patolojik inceleme yapılabilir.
Biyopsi sonucu, kesin değerlendirme açısından önemlidir.
HPV Tip 16 ve 18 Kendiliğinden Geçebilir mi?
Evet.
HPV Tip 16 ve HPV Tip 18 de dahil olmak üzere yüksek riskli HPV enfeksiyonlarının bir kısmı bağışıklık sistemi tarafından zaman içerisinde temizlenebilir.
Ancak bu tiplerin kalıcı olması durumunda rahim ağzındaki hücresel değişikliklerin gelişme olasılığı arttığı için düzenli takip önemlidir.
Takiplerin amacı olası değişiklikleri erken dönemde saptamaktır.
HPV Tip 16 veya 18 Pozitifliği Kanser Olduğum Anlamına Gelir mi?
Kesinlikle hayır.
Bu durum en sık yanlış anlaşılan konulardan biridir.
HPV Tip 16 veya HPV Tip 18 pozitifliği;
- Kanser tanısı değildir.
- Ameliyat gerekliliği anlamına gelmez.
- Tedavinin hemen başlayacağı anlamına gelmez.
Bu sonuç yalnızca daha ayrıntılı değerlendirme ve uygun takip gerektirebilecek bir durumu ifade eder.
HPV Tip 16 ve 18 Pozitif Olan Kişiler Nelere Dikkat Etmelidir?
Doktor tarafından önerilen kontrol programına düzenli olarak katılmak önemlidir.
Takip sürecinde;
- HPV testi,
- Pap smear,
- Kolposkopi,
- Gerekli görülürse biyopsi
planlanabilir.
Kontrollerin aksatılmaması, olası hücresel değişikliklerin erken dönemde değerlendirilmesini sağlar.
HPV’den Korunmak İçin Neler Yapılabilir?
HPV enfeksiyonu riskini azaltmaya yardımcı olabilecek uygulamalar şunlardır:
- Uygun yaş grubunda HPV aşısı hakkında sağlık profesyoneline danışılması
- Düzenli HPV ve Pap smear taramalarının yaptırılması
- Jinekolojik kontrollerin ihmal edilmemesi
- Sigara kullanımından kaçınılması
- Güvenli cinsel yaşam konusunda bilinçli olunması
Bu önlemler HPV ile ilişkili hastalıkların tamamen önüne geçmese de riskin azaltılmasına katkı sağlayabilir.
HPV Tip 16 ve HPV Tip 18, rahim ağzındaki kanser öncüsü hücresel değişiklikler ve rahim ağzı kanseri ile en güçlü ilişkiye sahip yüksek riskli HPV tipleri arasında yer alır. Ancak bu tiplerin saptanması, kişinin rahim ağzı kanseri olduğu anlamına gelmez. Güncel tarama kılavuzları doğrultusunda HPV testi, Pap smear, kolposkopi ve gerektiğinde biyopsi gibi değerlendirme yöntemleri kullanılarak kişiye özel takip planı oluşturulur. Düzenli kontrollerin aksatılmaması, olası hücresel değişikliklerin erken dönemde tespit edilmesi açısından büyük önem taşır.